Comb Filter

Bir önceki yazıda gitar kanalını sağa yaslayıp, sol tarafa da 10 ms delay'li halini göndererek, daha geniş bir gitar sound'u elde ettiğimiz bir örnek anlatmıştık. Ancak bu yöntemi kullandığımızda miksimiz mono olarak dinlenirse gitar tonunun değişeceğinden bahsetmiştik.

Orjinal ses ile kısa süreli delay uygulanmış halini mono olarak aynı kanala gönderirseniz aşağıdaki şekildeki gibi 'comb filter' denilen bir frekans cevabı oluşur.


Resmi büyütmek için tıklayın

Bu olay adını (comb-tarak) eğrinin biçiminden alır. Orjinal ses ve delay'li ses arasındaki faz farkı sebebiyle belirli frekanslarda azalmalar olur. Bu azalmaların olduğu frekanslar notch (çentik) frekanslar olarak adlandırılır. Şekildeki görüntü 5 ms delay'li sinyal ile orjinal sesin bire bir oranda karıştırılmasıyla elde edilmiştir. Yukardaki örnekte miksiniz mono olarak dinlendiğinde gitar tonunun neden değiştiğini açıklar.

Aşağıdaki tabloda delay süresine göre hangi frekanslarda azalmalar olduğu gösterilmektedir. Bu tabloda özellikle ilk üç frekans kulağımızın rahatlıkla ayırt edebileceği farklar yaratır.



Comb Filter etkisini azaltmak için delay'li sinyalin seviyesi azaltılabilir (delay'li sinyalin sesini 6 dB kıstığınızda yukarda bahsedilen frekanslardaki azalmalar 3 dB daha az etkili olacaktır), eq kullanarak ilgili frekanslar açılabilir veya delay süresi değiştirilerek minimum değişikliğin olduğu zaman ayarlanmaya çalışılabilir.

Yukardaki örnekte gitar kanalı sağa yaslanmış, 10 ms delay'li hali ise bir miktar sola pan'lanmıştı. Bu miks mono olarak dinlendiğinde yukardaki grafiğe göre 50 hz, 150 Hz ve 250 Hz'de azalmalar olacak ve gitar tonu değişecektir. Eğer delay süresini hafifçe değiştirirseniz azalmaların olduğu frekanslar da değişecektir. Aşağıda anlatılanları uygularsanız miksiniz mono dinlendiğinde tercihen daha dolu bir gitar tonu elde edebilirsiniz.

1. Delay'li ve delay'siz gitar kanallarını solo hale getirin, volume'lerini eşitleyin ve tam ortaya pan'layın. Comb filter etkisini duyacaksınız.

2. Delay süresini 10 ms'nin altında ve üstünde yavaş yavaş gezdirerek gitarın en zayıf tınladığı noktayı bulun.

3. Delay'li gitar kanalının fazını ters çevirin. Bunu yaptığınızda azalan frekanslar bu kez artacak ve daha dolu bir gitar soundu elde edeceksiniz. (bu işlemi bitirdikten sonra seviyeleri ve pan'ları eski haline getirmeyi unutmayın.)

Comb filter ile suni bir stereo hissi yaratılabilir. Bunun için aşağıdaki şekildeki gibi iki aynı delay süresine sahip (3-8 ms arası) gitar kanalını sağa ve sola yaslayın. Daha sonra bu kanallardan birinin fazını ters çevirin. Ortada da orjinal gitar kanalı kalsın.



Orjinal sinyal ile delay'li sinyal karıştığında belli frekanslarda azalmalar olacaktır. Orjinal ses fazı ters çevrilmiş sinyalle karıştığında ise aynı frekanslar artacak aralarında kalan frekanslar azalacaktır. Örneğin 5 ms delay'li sinyal ile orjinal sinyal karıştığında 100, 300 ve 500 Hz'de azalmalar olacaktır. Fazı ters çevrilmiş, 5 ms delay'li sinyal ile orjinal sinyal karıştığında ise 100, 300 ve 500 Hz artacak, 200 ve 400 Hz'de azalmalar olacaktır.

Bunu yaptığınızda bir tarafta azalan frekanslar diğer tarafta artacak ve bu yüzde bazı notaların sağda, bazı notaların solda, bazılarının da ortada duyulduğu bir durum oluşacaktır. Kolay gelsin.



................................................................ Konuyla ilgili diğer yazılar:

- Kısa Süreli Delay'ler - Kesin bir kural olmamakla birlikte kısa süreli delay ile kastedilen 30 ms ve altındaki delay süreleridir...

- Cubase'de Reverb ve Delay kullanımı - Reverb ve delay miks için hayati araçlardır. Bu yazıda cubase ile birlikte gelen plug-in'lerden en iyi şekilde...

- Cubase 4 ile Sidechain - Cubase ile beraber gelen VST 3.0 plug-in'lerinden bazılarında side-chain özelliği...

- Faz problemleri - Faz iki veya daha fazla benzer sinyal arasındaki zamanlama ilişkisine...

- EQ teknikleri - Bir enstrumanda bir nota vurulduğunda temel ve harmonik frekanslarda sesler oluşur...

- EQ2 - Eq ile neler yapabileceğinizi araştırmaya başladığınızda...

- EQ - Equalization ses sinyali içinde belli bir frekans aralığındaki kısmın gücünün artırılması veya...